Europese harmonisatie
Sinds september 2004 is het Belgische hoger onderwijs sterk gewijzigd door het 'Bolognaproces'. Dat is een Europese hervorming die tot doel heeft om de diploma's van de verschillende lidstaten te harmoniseren en de mobiliteit van studenten in Europa te bevorderen.
Hoger onderwijs: wat is er veranderd?
Hogere en universitaire studies vallen uiteen in drie cycli. Aan elk studiejaar zijn studiepunten verbonden. Een studiepunt is een eenheid die overeenkomt met de tijd die een student besteedt aan een leeractiviteit binnen een studieprogramma, in een bepaald vak. Het studiejaar blijft de referentie en stemt overeen met 60 studiepunten.
Eerste cyclus: bachelor
De eerste cyclus komt overeen met minstens drie studiejaren (180 studiepunten) en leidt tot de academische graad van bachelor. Het hoger onderwijs van het korte type, dat vroeger eindigde in een graduaat, en de kandidaturen aan de universiteit zijn nu vervangen door een bachelorgraad.
Tweede cyclus: master
Een student die de graad van bachelor heeft behaald, kan zijn opleiding aanvullen met een tweede cyclus. Die leidt tot de academische graad van master na een jaar (60 studiepunten) of twee jaar (120 studiepunten), van arts na minstens vier jaar (240 studiepunten) of van dierenarts na minstens drie jaar (180 studiepunten). In sommige richtingen kan een master worden aangevuld met een bijkomende master van minimum een jaar (60 studiepunten).
Derde cyclus: doctoraat
De doctoraatscyclus heeft alleen betrekking op het universitair onderwijs en is toegankelijk na een aanvankelijke opleiding van minstens 300 studiepunten. Studies van de derde cyclus omvatten enerzijds de doctoraatsopleiding (60 studiepunten) die leidt tot een getuigschrift van opleiding tot onderzoeker en anderzijds de voorbereiding op het proefschrift (ten minste 180 studiepunten). Na verdediging van zijn proefschrift krijgt de student de academische titel van doctor.
Opmerking: het Bolognaproces is een vrijwillig initiatief van 46 deelnemende landen. Het legt enkele gemeenschappelijke elementen vast (bijvoorbeeld: het systeem van studiepunten, de structuur in drie cycli, samenwerking om de kwaliteit van het hoger onderwijs te garanderen…) die een student helpen om uit te maken waarmee zijn diploma overeenkomt en om zijn opleiding in het buitenland voort te zetten. Elk land of elke gemeenschap kan dus de organisatie en inhoud van zijn onderwijs vrij bepalen.
Meer informatie
Toepassing van het Bolognadecreet in de Vlaamse Gemeenschap
Toepassing van het Bolognadecreet in de Franse Gemeenschap (fr)
Informatie van de Raad van Europa over het Bolognaproces (fr, en)
