Auteursrechten


Auteursrecht en naburige rechten

Het gaat hier om takken van de intellectuele eigendom. Het auteursrecht beschermt de auteurs van letterkundige werken en kunstwerken. De naburige rechten beschermen de prestaties van de naburige rechthebbenden. Het gaat daarbij om uitvoeringen van artiesten, fonogrammen, films, uitzendingen en databanken.

Bij vragen die verband houden met auteursrechten zijn er meestal meerdere belangengroepen: de auteurs, de kunstenaars, de uitgevers, de producenten, maar ook de persorganen, de onderwijsinstellingen, de bioscoopzalen, de theaters, culturele centra, de internetserviceproviders ...

Lees voor meer info de rubriek AuteursrechtenExterne link op de site van de FOD Economie.

Voorwaarden voor bescherming

Om voor de bescherming door auteursrechten in aanmerking te komen, moet aan twee voorwaarden zijn voldaan:

  • De creatie moet zodanig gematerialiseerd zijn dat zij aan derden meegedeeld kan worden. Een idee, een concept, een werkwijze of wetenschappelijke theorie kan op zich dus niet beschermd worden door het auteursrecht.
  • Het moet gaan om een originele creatie, dus een intellectuele creatie die eigen is aan de maker.

Hoe komt u voor deze bescherming in aanmerking?

In tegenstelling tot industriële rechten ontstaan auteursrechten automatisch door de creatie zelf van een origineel werk. Het is het dus niet nodig om administratieve formaliteiten te vervullen om het auteursrecht te verkrijgen.

Het is altijd nuttig om maatregelen te nemen zoals een registratie of depot om te bewijzen dat het werk bestond op een bepaalde datum.

Oprichtingsdatum

Er bestaan twee methodes om een vaste datum te verkrijgen:

  • U richt zich tot een registratiekantoor van de FOD Financiën. Bij een dergelijk kantoor kunt u alleen een papieren document registreren (dus geen diskettes of cd-roms ...).
  • U maakt samen met een notaris een authentieke akte op, die het bestaan van het werk vermeldt. De notaris kan de aangeboden documenten bewaren en er een datum aan toekennen.

Ook sommige privé-organisaties bieden een dienst aan om documenten te bewaren (soms in elektronische vorm) en van een datum te voorzien.

Naburige rechten

De naburige rechtenExterne link beschermen categorieën van personen gedefinieerd door de wet die letterkundige werken of kunstwerken uitvoeren (de uitvoerende kunstenaars), ofwel de eerste vastlegging van geluiden produceren (producenten van fonogrammen) of van bewegende beelden (producenten van de eerste vastleggingen van films), ...

Recht op verloning

De wet betreffende het auteursrechtExterne link of AuteurswetExterne link kent voor bepaalde exploitatiewijzen een vergoedingsrecht toe aan de auteurs en de titularissen van naburige rechten. De volgende lijst geeft enkele voorbeelden:

  • volgrecht,
  • billijke vergoeding van de uitvoerende kunstenaars en de producenten,
  • vergoeding voor kopiëren voor eigen gebruik,
  • vergoeding voor reprografie,
  • vergoeding voor de reproductie en/of de mededeling van werken en prestaties bestemd voor toelichting bij onderwijs of wetenschappelijk onderzoek,
  • vergoeding voor het openbaar uitleenrecht,
  • statuut en controle van de beheersvennootschappen.

Collectief beheer van de rechten

Voor sommige exploitatievormen (zoals radio-uitzending, de openbare uitvoering van muzikale werken, ...) is het in de praktijk onmogelijk om een directe contractuele relatie te organiseren tussen de 'rechthebbende' (de artiest) en de exploitant.

De rechthebbenden hebben zich daarom in beheersvennootschappen verenigd. Die verdelen de rechten die geïnd werden op de verdeelde werken in de vorm van een 'uitgesteld loon'.

Enkele voorbeelden van beheersvennootschappen op de website van de FOD Economie.Externe link

Economie

Niet gevonden wat u zocht?