Sociale zekerheid in België

Het Belgische sociale zekerheidssysteem is gebaseerd op het betalen van sociale bijdragen op de arbeidsinkomsten. Deze sociale bijdragen dienen om de sociale zekerheid te financieren.

De werkgever stort maandelijks 30 tot 40 % bovenop uw loon in de pot van de sociale zekerheid. Ook de werknemer zelf betaalt een deel van zijn brutoloon aan de sociale zekerheid.
Met die pot betaalt de sociale zekerheid:

• uitkeringen in geval van ziekte 
• uitkeringen in geval van werkloosheid 
• uitkeringen in geval van arbeidsongeschiktheid door ziekte of invaliditeit 
• uitkeringen in geval van arbeidsongevallen 
• uitkeringen in geval van beroepsziekten 
• gezinsbijslagen 
• pensioenen

Ook zelfstandigen kunnen een beroep doen op de sociale zekerheid. Zelfstandigen betalen daarvoor een sociale bijdrage. Deze sociale bijdrage is procentueel lager dan de gezamenlijke bijdrage van werkgevers en werknemers, maar geeft minder rechten. Zelfstandigen kunnen wel nog extra vrijwillige bijdragen betalen die in bepaalde gevallen aanvullende rechten geven. Beginnende zelfstandigen betalen 'voorlopige bijdragen'.

Voor statutaire ambtenaren bestaan er heel wat regels die verschillen van die voor werknemers en zelfstandigen. Werknemers die contractueel voor een overheidsdienst werken kunnen een beroep doen op de sociale zekerheid voor werknemers.

Er bestaan ook aanvullende bijstandsstelsels. De aanvullende bijstandsstelsels werken niet op basis van bijdragebetalingen, maar worden gefinancierd met overheidsmiddelen.
Om deze vormen van bijstand te genieten gelden zeer strikte wettelijke voorwaarden. Deze vormen van bijstand zijn doorgaans afhankelijk van het beschikbare inkomen. Vreemdelingen kunnen niet altijd in dezelfde mate als Belgen een beroep doen op de sociale zekerheid en bijstand.

De aanvullende bijstandstelsels zijn:

• het leefloon 
• de inkomensgarantie voor ouderen 
• de gewaarborgde gezinsbijslag 
• tegemoetkomingen aan gehandicapten
• tegemoetkomingen voor hulp aan bejaarden

Maatschappelijke dienstverlening

Iedereen die zich op het Belgisch grondgebied bevindt heeft recht op maatschappelijke dienstverlening van het OCMW. 

Het OCMW biedt een maatschappelijke dienstverlening zodat iedereen een menswaardig leven kan leiden. Het gaat na welke hulp het meest geschikt is met het oog op de persoonlijke of familiale toestand van de persoon en biedt de gepaste middelen om aan de behoefte te voldoen.

Voor asielzoekers en mensen zonder wettig verblijf gelden wel beperkingen op deze dienstverlening. De federale overheid subsidieert voor asielzoekers ook een specifiekeopvangstructuur in de plaats van het gewone OCMW-aanbod. Voor mensen zonder wettig verblijf is de dienstverlening meestal beperkt tot dringende medische hulp.

Op het portaal van de Sociale Zekerheid vindt u een lijst met alle openbare instellingen van sociale zekerheid.