Zuivelproducten

Zuivel omvat alle producten die uitsluitend op basis van melk zijn vervaardigd: geen enkel bestanddeel van melk in zuivel is vervangbaar. Zo kan het vet van melk niet worden vervangen door een plantaardig vet.

Daarom mogen zuivelproducten zoals boter, slagroom, karnemelk, kaas of yoghurt niet worden verward met producten op basis van melk (roomijs, chocolademelk …).

Als de melk uit de uier van de koe komt, is ze 'rauw': ze heeft nog geen van de volgende hittebehandelingen ondergaan:

• sterilisatie bij ultrahoge temperatuur (UHT): de melk wordt  kortstondig verhit tot 130-150 °C.
  
• pasteurisatie: de melk wordt gedurende 15 seconden verhit tot 70-75 °C, waardoor vitamines die gevoelig zijn voor warmte beter bewaard blijven.
  
• sterilisatie: de melk wordt langduriger verhit op hoge temperatuur (eerst enkele seconden op 130-140 °C, daarna 20-30 minuten op 120 °C).
  

Wettelijke maatregelen

'Rauwe melk': controles

Omdat rauwe melk (nog) geen hittebehandeling heeft ondergaan, is zij een geschikte voedingsbodem voor ziekteverwekkende stoffen. De Europese wetgeving voorziet in een strenge controle van rauwe melk, of die nu afkomstig is van koeien, schapen, geiten, buffels, merries of ezelinnen. De melk wordt gecontroleerd op het gehalte aan:

• antibioticaresten (uit geneesmiddelen voor dieren)
• bacteriën bij 30 °C
  

Rauwe koemelk wordt bovendien gecontroleerd op het gehalte aan somatische cellen (witte bloedlichamen).
De controles moeten worden uitgevoerd op een representatief aantal monsters dat steekproefgewijs is afgenomen.

In België wordt een staal afgenomen bij elke afhaling of levering van rauwe koemelk. Bij alle andere fokdieren wordt ten minste twee keer per maand een staal genomen bij de ophaling of de levering van de melk. Ook zuivelproducten worden natuurlijk regelmatig gecontroleerd.

Etikettering

Zuivelproducten zijn onderworpen aan dezelfde etiketteringsvereisten als andere voedingsmiddelen maar moeten bovendien de volgende informatie vermelden:

• een keurmerk (initiaal van het producerende land – erkenningsnummer van het zuivelbedrijf – de afkorting EEG)
• de hittebehandeling die is toegepast (UHT, pasteurisatie …)
• de vermelding 'rauwe melk' als er geen hittebehandeling heeft plaatsgevonden
  

Additieven

Additieven zijn verboden in consumptiemelk (vol, halfvol, mager) en in natuuryoghurt. Ze mogen echter beperkt worden gebruikt in andere melkproducten.

Meer informatie over additieven  
/nl/gezondheid/gezond_leven/voeding/voedselveiligheid/additieven/index.jsp

Sanhymilk

Sanhymilk is de gegevensbank van de zuivelsector. Met Sanhymilk is het mogelijk om:

• producenten te identificeren
• de uitgevoerde inspecties in melkveebedrijven te volgen
• de erkenning van melkveebedrijven te controleren (ze worden ten minste om de drie jaar opnieuw beoordeeld)

Met het systeem wordt ook een vergunning afgeleverd aan personen die de melk ophalen in de bedrijven en die de stalen nemen voor de controles.

Meer informatie over de wetgeving over zuivelproducten