Bemiddeling in strafzaken

De justitieassistent probeert om via een overeenkomst tussen dader en slachtoffer de materiële of morele schade te herstellen. De procureur des Konings kan ook nog bijkomende voorwaarden aan de dader voorstellen zoals een geneeskundige behandeling of therapie, opleiding of dienstverlening.

Het is belangrijk om te weten dat het hier om een vrijwillige procedure gaat: alle partijen moeten instemmen en actief meewerken. De procureur des Konings kan een bemiddeling voorstellen voor feiten waarvoor hij anders een gevangenisstraf van maximum twee jaar zou vorderen. Deze procedure kan alleen voorgesteld worden als het een meerderjarige dader betreft. 

Hoe verloopt de procedure?

Wanneer de procureur des Konings een procedure van bemiddeling in strafzaken wenst toe te passen, geeft hij het dossier door aan het justitiehuis in zijn gerechtelijk arrondissement.

De justitieassistent zal dan proberen een bemiddelingsproces op gang te trekken tussen de dader en het slachtoffer. Hij heeft daarvoor een onpartijdig gesprek met beide partijen. Hij onderzoekt de redenen en de gevolgen van de feiten en de verwachtingen die de partijen hebben en tracht de partijen samen rond de tafel te krijgen.

Als de procureur bijkomende maatregelen aan de dader heeft voorgesteld, zal de justitieassistent samen met de dader nagaan of die maatregelen haalbaar zijn.

Er is een overeenkomst bereikt tussen dader en slachtoffer

Wanneer alle partijen tot een overeenkomst komen en de dader de eventueel bijkomende maatregelen aanvaard heeft, organiseert de procureur des Konings een bemiddelingszitting. Tijdens die zitting tekenen alle partijen een proces-verbaal dat alle concrete afspraken bevat.

Er is geen overeenkomst tussen dader en slachtoffer

Soms blijkt een overeenkomst tussen dader en slachtoffer onmogelijk of wil de dader de bijkomende maatregelen niet aanvaarden. Als dat het geval is, wordt de procedure stopgezet. De procureur beslist wat er verder moet gebeuren.

Waaruit bestaat het proces-verbaal?

In het proces-verbaal, kunnen verschillende maatregelen staan:

• Verschillende modaliteiten van schaderegeling
  Hiervoor bestaan geen wettelijke termijnen, dus moeten die in de overeenkomst bepaald worden. Het kan hier zowel gaan om schadevergoeding als om het herstel van de materiële of morele schade, excuses …
• Een behandeling of enige andere passende therapie
  Dit kan voor maximum zes maanden.
• Een dienstverlening
  De dader moet een onbetaalde activiteit verrichten ten dienste van de gemeenschap. Die activiteit mag maximum 120 uren duren binnen een termijn van hoogstens zes maanden.
• Een opleiding
  De procureur kan de dader vragen om een opleiding te volgen die maximum 120 uren duurt binnen een termijn van ten hoogste zes maanden.

Een combinatie van deze maatregelen is ook mogelijk.

Wanneer eindigt de bemiddeling in strafzaken?

De justitieassistent controleert of alle maatregelen uit het proces-verbaal correct uitgevoerd worden. Daarvoor moet de dader de nodige bewijzen kunnen voorleggen. De procedure is afgerond als alle maatregelen zijn uitgevoerd en de procureur des Konings beslist om de strafvordering te laten vervallen.

Wat zijn de gevolgen?

Voor het slachtoffer

De bemiddeling in strafzaken biedt het slachtoffer de mogelijkheid om zijn schade op een snelle manier hersteld te zien. En wanneer later nog schade wordt vastgesteld die verband houdt met de feiten, kan hij alsnog een vordering instellen bij de burgerlijke rechtbank.

Voor de dader

Wanneer de dader de voorgestelde maatregelen naleeft, wordt hij niet veroordeeld en vervalt de strafvordering. De procureur kan de dader in verband met dit dossier ook niet meer voor de rechtbank brengen.

Als de dader de maatregelen niet naleeft, wordt het dossier terug overgemaakt aan de procureur des Konings om de dader opnieuw te vervolgen.