Burgerlijke rechtbank

Een burgerlijke rechtbank behandelt alle burgerlijke geschillen van meer dan 1860 euro. Burgerlijke geschillen zijn onder andere schadegevallen en onbetaalde facturen. Er zijn ook een aantal geschillen waarbij de hoogte van het bedrag geen rol speelt, zoals:

• Echtscheidingen
• Problemen in verband met afstamming
• Betwistingen over de uitvoering van vonnissen en arresten
• Geschillen over het recht van antwoord
• Betwistingen over een belastingaanslag

Bovendien heeft de burgerlijke rechtbank ook nog een wat men noemt 'residuaire bevoegdheid': ze beoordeelt alle geschillen die niet expliciet zijn toegewezen aan een andere rechtbank.

Beroep tegen een vonnis van een burgerlijke rechtbank kan ingesteld worden bij het hof van beroep. Er zijn drie uitzonderingen:

• Het gaat om een bedrag tot en met 1860 euro.
• De wet heeft het anders geregeld (bijvoorbeeld: verhuring van onroerende goederen, geschillen over mede-eigendom, erfdienstbaarheden, onderhoudsgeld …)
• De rechtbank in eerste aanleg heeft een uitspraak in tweede aanleg gedaan.

De rechtbank van eerste aanleg, burgerlijke kamers beslechten namelijk ook het hoger beroep tegen:

• burgerlijke vonnissen van vrederechters als het bedrag hoger is dan 1240 euro
• vonnissen in eerste aanleg van de politierechtbanken, tenminste voor het burgerlijke aspect van de schadevergoeding die voortvloeit uit een verkeersongeval.

In deze beide gevallen zetelt de rechtbank van eerste aanleg, dus in tweede aanleg. Wie in een van deze gevallen niet akkoord is met het vonnis, kan geen beroep aantekenen bij het hof van beroep, alleen maar bij het Hof van Cassatie. Dat behandelt niet de grond van de zaak, maar enkel de toepassing van de procedures en rechtsregels.

Beslagrechter

Een beslagrechter functioneert als enige rechter en moet geen rekening houden met inmenging van het openbaar ministerie. Hij is bevoegd voor alle eisen in verband met bewarend beslag en het uitvoeren van beslissingen.