U bent hier

Anonieme getuigenis

Een anonieme getuigenis komt van een getuige van wie de identiteitsgegevens niet bekend zijn. In het geval van een gedeeltelijke anonimiteit gaat het om bepaalde gegevens die in de wet niet verder genoemd worden. Bij een volledige anonimiteit wordt de volledige identiteit van de getuige verborgen gehouden.

Bij bepaalde getuigen bestaat er namelijk – misschien zelfs terecht – vrees voor represailles. En zonder getuigen is het soms heel moeilijk om bepaalde zaken te bewijzen. Als u in een strafonderzoek wordt opgeroepen als getuige en u vreest last, represailles of intimidatie, dan kunt u als voorwaarde vragen dat uw anonimiteit bewaard blijft, in ruil voor uw getuigenverklaring. Hoe u dat moet doen, vraagt u best aan een gespecialiseerde advocaat.

Gedeeltelijke anonimiteit

Wanneer u of iemand uit uw naaste omgeving ernstig nadeel zou ondervinden als u zou getuigen in een strafzaak, kan de rechter u gedeeltelijke anonimiteit garanderen. Het gevaar moet daarom niet daadwerkelijk en dreigend zijn, maar het is niet voldoende om u te beroepen op een 'aanzienlijk ongemak' of een praktische overweging.

Ook mensen die tijdens en door hun job getuige zijn geworden van een misdrijf, hebben recht op een gedeeltelijke anonimiteit. Zij mogen bijvoorbeeld hun dienstadres of het adres waar zij gewoonlijk hun werk uitoefenen, doorgeven in plaats van hun woonplaats.

Deze gedeeltelijke anonimiteit geldt zowel tijdens het onderzoek, voor de rechtbank als later in hoger beroep. Een getuige aan wie vooraf gedeeltelijke anonimiteit is toegekend, behoudt zijn gedeeltelijke anonimiteit. 

Volledige anonimiteit

In sommige gevallen volstaat zelfs gedeeltelijke anonimiteit niet. In dat geval kan men zowel uw identiteit als uzelf verborgen houden op volgende voorwaarden:

  • Als u of iemand uit uw naaste omgeving zich in zijn integriteit bedreigd zou voelen als u zou getuigen en u daarom te kennen geeft dat u geen verklaring wil afleggen.
  • Als er precieze en ernstige aanwijzingen bestaan dat u of iemand uit uw naaste omgeving gevaar loopt, indien u officier of agent van de gerechtelijke politie bent.

De onderzoeksrechter kent natuurlijk wel uw identiteit: hij onderzoekt ook uw betrouwbaarheid als getuige. Hij zorgt er ook voor dat u niet moet antwoorden op vragen die uw identiteit zouden kunnen verraden.

Alleen als blijkt dat de getuige zelf feiten heeft gepleegd, moet zijn identiteit bekendgemaakt worden.

U kunt niet worden gedagvaard als u volledige anonimiteit geniet, tenzij u daarin toestemt.

Voor welke misdrijven

Omdat een volledige anonimiteit de rechten van de verdediging beperkt, is deze vorm van bescherming alleen mogelijk voor volgende misdrijven:

  • aanslag op het staatshoofd en de regering
  • valsheid in informatica
  • afluistermisdrijven door ambtenaren of door particulieren
  • criminele organisaties
  • bedreigingen op personen of eigendommen (als er klacht is ingediend)
  • valse inlichtingen betreffende ernstige aanslagen (bijvoorbeeld valse bommeldingen)
  • (poging tot) diefstal van kernmateriaal
  • gijzeling
  • ontvoering van minderjarigen
  • ernstige vormen van bederf van jeugd en prostitutie
  • doodslag, (roof)moord, vergiftiging, zware diefstal met geweld, diefstal of afpersing met betrekking tot kernmateriaal, informaticabedrog, heling van criminele inkomsten en vermogensvoordelen (witwassen)
  • zware vormen van brandstichting
  • gevaarlijke vernieling
  • hacking en computer- en datasabotage
  • inbreuken op de drugswet
  • bedrieglijk tot stand brengen van telecommunicatie-infrastructuur en telefoonterrorisme
  • inbreuken op de wet op wapenhandel
  • hormonenfraude

Bedreigde getuige

Een bedreigde getuige is een persoon die gevaar loopt als gevolg van een getuigenis die hij heeft afgelegd of nog zal afleggen in de loop van een opsporingsonderzoek of een gerechtelijk onderzoek. De Getuigenbeschermingscommissie kan in dat geval beschermingsmaatregelen toekennen aan de bedreigde getuige, zijn gezinsleden en andere bloedverwanten. Die gewone beschermingsmaatregelen zijn bijvoorbeeld:

  • gegevens van de getuige afschermen bij de dienst bevolking en burgerlijke stand
  • een alarmprocedure voorzien
  • politiediensten preventief laten patrouilleren
  • een geheim telefoonnummer geven
  • een gsm voor noodoproepen ter beschikking stellen
  • de nummerplaat afschermen
  • onmiddellijk en van nabij fysiek beveiligen van de getuige
  • de getuige een andere verblijfplaats bezorgen voor maximaal 45 dagen

In zeer uitzonderlijke gevallen kan de Commissie ook bijzondere beschermingsmaatregelen treffen:

  • de getuige voor langer dan 45 dagen van een andere en veilige verblijfplaats voorzien
  • de identiteit van de getuige wijzigen