Bemiddeling

Het doel van de bemiddeling is tweeledig:

1. Het slachtoffer erkenning en ondersteuning bieden.
2. De minderjarige op een actieve manier op zijn verantwoordelijkheid wijzen.

Het jeugdparket overweegt systematisch of bemiddeling gepast en mogelijk is. Als dat niet het geval is, kan het parket beslissen om de jongere naar de jeugdrechtbank te verwijzen.

Ook als de bemiddeling vruchten heeft afgeworpen, kan het parket beslissen om de minderjarige alsnog door te verwijzen of om de zaak te seponeren. 

Herstelgericht aanbod

Bemiddeling is een vorm van 'herstelgericht aanbod'. Dat is een benadering waarbij de jongere de schade die hij heeft veroorzaakt aan het slachtoffer en aan de gemeenschap zelf moet herstellen. Op die manier neemt hij de verantwoordelijkheid voor zijn daden op.

Er zijn nog andere vormen van herstelgericht aanbod. Zo is er het geschreven project, waarin de jongere zelf formuleert hoe hij de schade kan herstellen. Dit project legt hij dan voor aan de jeugdrechtbank. In zijn tekst kan de jongere de volgende oplossingen voorstellen:

• zich verontschuldigen bij het slachtoffer, mondeling of schriftelijk
• zelf de schade herstellen, als die schade niet te groot is
• deelnemen aan een herstelrechterlijk aanbod
• deelnemen aan een programma gericht op herintegratie in het schoolleven of activiteiten in het kader van een leer- en opleidingsproject
• een behandeling volgen bij een psycholoog, psychiater, dienst voor seksuele opvoeding of een dienst die hulp biedt aan jongeren met een alcohol- of drugsverslaving of een dienst die preventief werkt
• zich aanmelden bij een dienst voor jeugdhulpverlening

De jongere kan natuurlijk ook nog andere oplossingen voorstellen, maar het is aan de jeugdrechtbank om die te aanvaarden of niet.

Herstelgericht groepsoverleg

Het herstelgericht groepsoverleg – dat alleen door de rechter kan worden voorgesteld – lijkt heel erg op bemiddeling, maar is uitgebreider. Behalve de dader, zijn ouders en het slachtoffer nemen ook mensen uit hun sociale omgeving aan het overleg deel. Onder leiding van een onpartijdige bemiddelaar werken ze gezamenlijk een oplossing uit.

Net als bij bemiddeling moeten àlle partijen akkoord gaan met herstelgericht groepsoverleg, dus zowel de dader als het slachtoffer.

In de eigen omgeving

De jeugdrechtbank kan er ook voor kiezen om een jongere ouder dan 12 jaar binnen zijn leefomgeving te houden, maar dan wel onder strikte voorwaarden.

Voorbeelden van die voorwaarden zijn:

• regelmatig naar school gaan
• een prestatie van opvoedkundige aard en algemeen nut leveren zoals een aantal dagen als 'vrijwilliger' meehelpen in een rusthuis
• gaan werken om zo het slachtoffer te vergoeden
• lessen volgen om een inzicht te krijgen in de gevolgen van zijn daden voor het slachtoffer
• deelnemen aan een begeleide activiteit (bijvoorbeeld sport of cultuur)
• niet met bepaalde personen omgaan of op bepaalde plaatsen komen
• een huisarrest naleven

Als een jongere een zogenaamde 'prestatie van opvoedkundige aard en algemeen nut' moet leveren, moet de jeugdrechtbank rekening houden met de leeftijd van de jongere en zijn vaardigheden.

Wanneer alle andere mogelijkheden zijn uitgeput, kan de jeugdrechtbank ook beslissen om de jongere te laten plaatsen.