Reizen naar het buitenland

Vooraleer u een reisbestemming kiest, doet u er goed aan om voor het vertrek grondig te informeren naar de toestand ter plaatse. Algemene informatie vindt u in de betere reisgidsen, maar voor objectieve en actuele informatie over het lokale politieke en sociale klimaat – zoals het voorkomen van stakingen, onlusten, aanslagen en gewapende conflicten – kijk u het best naar de reisadviezen van de FOD Buitenlandse Zaken. Dit geldt natuurlijk ook voor extreme weersomstandigheden en natuurrampen, want die kunnen de situatie in het land van bestemming ook grondig ontwrichten.

De dienst Reisadviezen van de FOD Buitenlandse Zaken publiceert doorlopend inlichtingen over de veiligheid voor reizigers in 165 landen binnen en buiten de Europese Unie.

Indien u naar een risicovolle bestemming reist, kunt u contact opnemen met de Belgische ambassade of het consulaat. Laat er uw gegevens achter zodat men u – indien nodig – snel kan opsporen of blijf met hen in contact. Zo kan men in geval van onverwachte noodsituaties uw familie in België correct op de hoogte brengen.

Leef de wet na

U bent als bezoeker van een land, net als de bewoners, onderworpen aan de wetten van het gastland. Let daarom goed op volgende zaken om problemen te voorkomen.

• Win informatie in over de lokale verkeersregels, ook binnen de Europese Unie.
• Let op de voorwaarden om te mogen rijden: minimumleeftijd, geldigheid van het rijbewijs … Hou er rekening mee dat vrouwen in sommige islamitische landen niet met de auto mogen rijden.
• Sommige landen hebben strikte wetten in verband met alcohol.
• In sommige landen is het verboden om vliegvelden, bruggen, spoorwegen of openbare en religieuze gebouwen te fotograferen. Militaire bouwwerken fotograferen is overal verboden.
• Drugsbezit wordt in sommige landen zeer streng bestraft, soms zelfs met de dood. Vaak maken deze landen ook geen onderscheid tussen soft- en harddrugs. Ook bepaalde medicijnen, die in België vrij te verkrijgen zijn, zijn in sommige landen illegaal.
• Historische voorwerpen, antiek of religieuze symbolen mag u niet uitvoeren, ook al worden ze soms te koop aangeboden.
• Ga na of de schelp die u vond of de bloem die u plukte, niet beschermd is.
• Seksuele omgang met minderjarigen is strafbaar, ook al lijkt dat niet overal officieel verboden. In sommige landen is homoseksualiteit illegaal.
• Niet overal ter wereld kunt u vrij uw mening geven, laat staan kritiek uiten. Zelfs humoristisch bedoelde opmerkingen kunnen verkeerd aankomen en verregaande gevolgen hebben.

Respecteer de gebruiken van het gastland

Elke cultuur heeft haar eigen gedragscodes en tradities. Respecteer die.
Zo is men in bepaalde landen niet gelukkig met schaarse of open kleding, zeker niet op religieuze plaatsen. Het niet eerbiedigen van deze kledingcode kan zeer negatieve reacties uitlokken.

Vaak ligt er achter de privéstranden van uw luxeverblijf een land waar mensen in allesbehalve luxueuze omstandigheden leven. Vergeet niet dat u een gast bent: vraag de mensen eerst hun toestemming voor u een foto van hen neemt. Informeer vooraf naar de cultuur, de historische achtergrond en de leefgewoonten van uw bestemming. In een goede reisgids, gespecialiseerde magazines of op het internet vindt u een schat aan informatie.

Wees op uw hoede

Dat u de wetten en gebruiken moet respecteren, betekent niet dat u zich alles moet laten welgevallen: ook op reis komt u mensen met kwade bedoelingen tegen. Achteloze toeristen zijn een geliefkoosd doelwit van oplichters. In de volgende lijst vindt u adviezen die u kunnen helpen enkele klassieke valkuilen te vermijden:

• Koop nooit geld op een lokale 'zwarte markt'.
• Let op voor woekerprijzen die taxichauffeurs aan toeristen aanrekenen.
• Ga na of uw huurauto in goede staat is.
• Koop geen namaakgoederen.

Meer preventietips kunt u terugvinden in de vorige hoofdstukken.

Consulaire bijstand

België heeft meer dan honderd ambassades, consulaten-generaal en consulaten in het buitenland. De ambassades zijn gevestigd in de hoofdsteden van het land waar ze België vertegenwoordigen. Soms strekt hun bevoegdheid zich ook uit tot aangrenzende landen. In andere steden heeft België soms een consulaat-generaal of consulaat.

België heeft ook een netwerk van ereconsuls. Die hebben echter een beperkte bevoegdheid, maar kunnen wel bijstand verlenen. Ereconsuls hebben niet altijd de Belgische nationaliteit en spreken ook niet altijd een van onze landstalen. Ze oefenen het ambt van ereconsul op vrijwillige basis uit, naast hun gewone baan, en worden er niet voor betaald.

Bevoegdheden

Ambassades en consulaten vervullen op bepaalde gebieden de rol van een 'openbare dienst' voor Belgen in het buitenland. Ze kunnen ook – tot op zekere hoogte – hulp bieden aan Belgen die zich op reis in moeilijkheden bevinden.

Toch zijn de mogelijkheden van ambassades en consulaten beperkt. Ze zijn niet alleen gebonden aan de Belgische wetgeving, maar ook aan die van het land waar ze zich bevinden en aan de internationaal geldende wettelijke bepalingen.

Diensten die normaal verricht worden door bijvoorbeeld banken, de post, reisbureaus, hotels of de lokale politie vallen niet onder de bevoegdheden van een diplomatieke of consulaire vertegenwoordiging. U kunt dus pas een beroep doen op consulaire bijstand als alle andere mogelijkheden zijn uitgeput. De hulp zal ook stoppen op het moment dat u weer op eigen krachten verder kunt.

Wat kunnen de ambassades en consulaten voor u doen?

• U een vervangend reisdocument geven.
• U helpen in contact te komen met een relatie in België die u kan helpen om het probleem op te lossen.
• Hulp bieden bij het opsporen van vermiste personen. De eigenlijke opsporingsbevoegdheid ligt echter bij de lokale autoriteiten en de gemaakte kosten zullen u dan ook meestal aangerekend worden.
• U een lijst met lokale advocaten, dokters en tolken bezorgen.
• Wanneer u wordt aangehouden of gevangengenomen, dan kunt u de ambassade of het consulaat van België laten waarschuwen. Zij verlenen in de mate van het mogelijke humanitaire bijstand aan Belgische gedetineerden.
• …

Wat kunnen ambassades en consulaten niet voor u doen?

• Ze kunnen niet optreden in privéaangelegenheden. Ze betalen met andere woorden geen hotelrekeningen, medische kosten, boetes, borgsommen, gerechtskosten …
• Ze nemen geen geld, bagage of andere eigendommen in bewaring.
• Ze zorgen niet voor onderdak.
• Ze kunnen u niet aan een werkvergunning of een baan helpen in het buitenland.
• Ze kunnen niet zorgen voor een betere behandeling dan voor de plaatselijke bevolking gebruikelijk is, in een ziekenhuis of gevangenis. Ze kunnen ook niet iemand uit de gevangenis halen of bemiddelen in gerechtelijke procedures.
• Ambassades en consulaten kunnen uw visum of verblijfsvergunning niet verlengen.
• Normaal gesproken verlenen ze geen bijstand aan personen met een dubbele nationaliteit in het land van hun andere nationaliteit omdat deze personen door dat land als eigen onderdanen worden beschouwd.

Europese consulaire bijstand

Wanneer u in een land bent waar geen Belgische ambassade of consulaat gevestigd is, neemt u bij problemen contact op met een ambassade of consulaat van een andere lidstaat van de Europese Unie.

Een ander lid van de Europese Unie geeft enkel bijstand bij noodgevallen: overlijden, zware verwondingen of ernstige ziekte, repatriëring om medische redenen, aanhouding of gevangenneming. Een ambassade of consulaat van een andere Europese lidstaat kan u ook een voorlopig noodreisdocument met beperkte geldigheid bezorgen in geval van verlies of diefstal.

In ambassades en consulaten van een ander land zal men u waarschijnlijk niet in het Nederlands te woord staan, maar wel in een andere gangbare Europese taal.