De Noordzee

De Noordzee is een bron van natuurlijke rijkdom. Maar omdat ze intensief geëxploiteerd wordt, heeft de Noordzee ook behoefte aan extra bescherming. In het kader van regionale, Europese en internationale regelgeving worden maatregelen voorbereid die ervoor moeten zorgen dat de Noordzee niet aan de menselijke activiteit ten onder gaat.

Belgische maatregelen

Met de goedkeuring van de wet ter bescherming van het mariene milieu in de zeegebieden onder de rechtsbevoegdheid van België speelde ons land een voortrekkersrol.
Het masterplan van de Noordzee, dat in een ruimtelijk structuurplan van de Noordzee voorziet, vertaalt die wet naar de praktijk.
Een andere belangrijke verwezenlijking was het afbakenen van vijf beschermde mariene gebieden onder het Natura 2000-netwerk en één zeereservaat in de Baai van Heist.
Om ook de bevolking te overtuigen van het belang van de Noordzee, zette de  federale overheid in 2005 de bewustmakingscampagne 'de Noordzee, onze elfde provincie' op poten.

Europese maatregelen

De Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen en de Kaderrichtlijn Water vormen momenteel de belangrijkste Europese instrumenten ter bescherming van het mariene milieu. In december 2007 werd er echter een nieuw Europees akkoord bereikt over de Europese Richtlijn Mariene Strategie, waarbij werd afgesproken dat een goede leefmilieustatus bereikt zal worden in 2020.

Interactie tussen land en zee

Het land en de zee hebben een voortdurende, wederzijdse invloed op elkaar. Een duurzaam beheer van deze wisselwerking veronderstelt een geïntegreerd kustzonebeleid.
De Europese Aanbeveling 2002/413/EG is hierbij een belangrijk document. De Aanbeveling verzoekt de Europese lidstaten om: 

• voor hun kustbeleid één of meer nationale strategieën uit te werken die passen binnen het concept van de duurzame ontwikkeling, 
• een nationale inventaris op te stellen van de belangrijkste actoren, wetten en instellingen die het beheer van het kustgebied beïnvloeden.

In België strekt de kustzone zich uit van de polders tot de twaalfmijlszone in zee.

Meer informatie over de interactie tussen land en zee vindt u op de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

Vervuiling van het land

De impact van het land op de zee is erg groot. Meer dan 80 % van de vervuiling op zee is afkomstig van het land. Twee regionale akkoorden proberen deze verontreiniging in te perken:

• Met de kaderrichtlijn water wil Europa in 2015 een goede kwaliteit bereiken van het Europese grond- en oppervlaktewater, en van de kustwateren. 
• Het OSPAR-verdrag is een overkoepelend juridisch kader voor de bescherming van het mariene milieu in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan, waartoe de Noordzee behoort.

Meer informatie over de impact van het land op de zee vindt u op de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.

Verontreiniging

Begin jaren zeventig probeerde de internationale gemeenschap met een verdrag de verontreiniging door schepen te voorkomen. Naar aanleiding van verschillende scheepsrampen (PDF, 36 p. – 747 kB) richtte Europa het Europees Agentschap voor Maritieme veiligheid (EMSA) op.
Hoewel deze rampen de meest spectaculaire vorm van olieverontreiniging zijn, vormen ze niet de grootste bron van vervuiling. Lozingen zorgen jaarlijks voor vier keer meer olie in zee.
In België voert de Kustwacht controles op verontreiniging uit. De Kustwacht neemt de vorm aan van een Samenwerkingsakkoord tussen de federale regering en het Vlaams Gewest; ook de provincie West-Vlaanderen is hierbij betrokken. Samen proberen ze tot een efficiënt en effectief beleid te komen, niet alleen om verontreiniging te bestrijden maar voor hun gehele takenpakket over activiteiten op zee.

Meer informatie over de verontreiniging door schepen, lozingen, de kustwacht … vindt u op de website van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu.