De euro

• Op 1 januari 1999 werd de euro de nieuwe gemeenschappelijke munt van 11 lidstaten van de Europese Unie, waaronder België. In Griekenland vond de invoering plaats in januari 2001.
• Op 1 januari 2002 werden de eurobiljetten en –munten in omloop gebracht.
• Het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Denemarken houden nog even de boot af, maar een referendum ter invoering van de euro lijkt in deze landen nakend.
• De nieuwe lidstaten, die in 2004 zijn toegetreden, kunnen ten vroegste in 2006 deel uitmaken van de eurozone, althans van zodra ze voldoen aan de Maastricht-criteria. Op 1 januari 2007 heeft slovenië de euro ingevoerd.

Het pad naar de Europese muntunie werd geëffend door de invoering van de Maastricht-criteria, die vanaf 1992 aan de lidstaten werden opgelegd en die op termijn zorgde voor een gezond budgettair beheer binnen de lidstaten en economische convergentie tussen de lidstaten. Het groei- en stabiliteitspact van 1997 dient in dezelfde zin te waken over de budgettaire discipline van de lidstaten.

Gevolgen binnen de eurozone

• Door de invoering van de euro ontstond een nieuwe eurozone in economische omvang te vergelijken met de Verenigde Staten. Door het verdwijnen van de spanningen tussen de Europese valuta, die vaak het gevolg waren van gebeurtenissen buiten de Unie, zijn de economische prestaties van de eurozone thans minder kwetsbaar voor wisselkoersschommelingen.
• De gelijktijdig opgerichte Europese Centrale Bank zorgt anderzijds voor een gecoördineerd economisch beleid, dat gericht is op munt- en budgetstabiliteit en gezonde overheidsfinanciën. Ten gevolge van deze coördinatie van het economisch en budgettair beleid van de lidstaten verlopen hun conjunctuurcycli steeds meer synchroon.

Samen met de lagere transactiekosten en een betere prijstransparantie omwille van de eengemaakte munt leiden bovenstaande elementen tot een verhoogde efficiëntie van grensoverschrijdende transacties binnen de eurozone.

Invloed buiten de eurozone

• De export van de euro-landen naar derde-landen maakt bijna 20% uit van de ganse wereldhandel, waardoor de eurozone thans het grootste handelsblok ter wereld is.
• De monetaire unie heeft een stabiele monetaire zone gecreëerd naast de bestaande ‘dollarzone’, waardoor het een reële bijdrage kan leveren tot een verhoogde stabiliteit van het internationaal monetair systeem.
• De succesvolle invoering van de euro, het internationaal gewicht van de eurozone, de geleidelijke eenmaking van de Europese financiële markten en het stabiliteitsbeleid waarop de euro is gebaseerd zijn stuk voor stuk stimulansen voor het toenemend gebruik van de euro op wereldvlak :
  • in de internationale handel, d.i. bij opstelling van contracten en uitvoering van betalingen. De euro biedt een interessant alternatief voor de dollar, in eerste instantie voor die landen die sterke commerciële en geografische linken hebben met de Europese Unie;
  • op de financiële markten
  • door de monetaire overheden, d.i. als ankermunt of als belegging voor wisselreserves.
• Belangrijk is tenslotte de voorbeeldfunctie die de euro uitoefent op andere regio’s in de wereld voor de invoering van een gemeenschappelijke munt.