Gevolgen van de Brexit voor België

Na afloop van de verlenging van de artikel-50-procedure verlaat het Verenigd Koninkrijk niet alleen de Europese Unie (EU), maar ook de eengemaakte markt en de douane-unie. Afhankelijk van de uitstapvoorwaarden worden er - min of meer zware - gevolgen verwacht.

Bij een ‘deal’:

Na de kennisgeving van het Verenigd Koninkrijk over het voornemen om de EU te verlaten, gingen onderhandelingen van start met het oog op een overeenkomst voor een zo soepel mogelijke terugtrekking uit de EU.

De EU en de Britse regering bereikten uiteindelijk een ontwerpakkoord over de terugtrekking, dat de Europese Raad op 25 november 2018 bekrachtigde. Dit ontwerpakkoord gaat over het beheer van de gevolgen van de Brexit, waaronder:

  • de rechten van de burgers
  • de Ierse grens
  • de financiële regeling
  • het bestuur en de overgangsperiode

De voorwaarden van de toekomstige relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU werden afzonderlijk van het terugtrekkingsakkoord gevalideerd. Ze waren het onderwerp van een gezamenlijke politieke verklaring, die de basis vormt voor het toekomstige partnerschap.

De voorziene maatregelen in deze teksten zouden enkel van toepassing zijn als het Britse parlement ermee instemde.

Bij een ‘no deal’:

De ministerraad heeft op 8 februari 2019 in tweede lezing een voorontwerp van wet goedgekeurd dat de mogelijke terugtrekking van het Verenigd Koninkrijk zonder overeenkomst met de EU voorbereidt. Het treedt enkel in werking als er geen overeenkomst is als tijdelijk antwoord op de belangrijkste problemen als gevolg van de Brexit op federaal niveau:

  • Asiel en migratie: verblijfsrecht voor onderdanen van het Verenigd Koninkrijk en hun gezin
  • Energie: bevoorradingszekerheid van gas door Interconnector (UK) Limited
  • Werk: startbaanverplichting voor jonge werknemers van buitenlandse origine jonger dan 26 jaar
  • Sociale zaken: gevolgen van de Brexit in de verschillende socialezekerheidsdomeinen
  • Financiën: wijziging van de wet over de toegang tot het beleggingsdienstenbedrijf en het statuut van en het toezicht op de vennootschappen voor vermogensbeheer en beleggingsadvies
  • Economie: nieuwe regels voor activiteiten en toezicht op verzekeringstussenpersonen die activiteiten van ‘gevolmachtigde onderschrijver’ uitoefenen

De betrokken ministers en administraties bereiden op technisch en administratief vlak maatregelen voor. Het is voorzien om de douane en het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) te versterken. Ook in andere administraties, zoals FOD Buitenlandse Zaken en de federale politie, zijn aanwervingen gepland.

De Europese Commissie heeft tegelijk voor bepaalde sectoren een noodactieplan voorbereid. Het gaat om 14 maatregelen voor sectoren waar een ‘no deal’ belangrijke problemen veroorzaakt voor burgers en bedrijven, zoals financiële diensten, luchtvervoer, douane en klimaatbeleid.

Deze maatregelen gelden alleen voor een beperkt aantal domeinen waar de garantie van fundamentele EU-belangen absoluut noodzakelijk is en waar enkel voorbereidende maatregelen niet volstaan. Ze zijn in principe van tijdelijke aard, hebben een beperkt toepassingsgebied en worden eenzijdig door de EU goedgekeurd.