U bent hier

Ham

Ham, natuur in overvloed

In het uiterste westen van de provincie Limburg bevindt zich de gemeente Ham. Deze gemeente ontstond in 1977 door de fusie van de twee gemeenten Oostham en Kwaadmechelen. De bijna 10 000 inwoners van Ham noemt men uiteraard niet Hammen, maar Hammenaren. Het gemeentebestuur probeert er vooral cultuur te promoten door een gedeelte van het inschrijvingsgeld voor een opleiding aan een academie (voor muziek, kunst …) zowel voor kinderen als volwassenen terug te betalen. Voor een aantal grote evenementen buiten de gemeente legt de gemeente zelfs cultuurbussen in.

Oudste toren

De oudste toren van het land staat in Ham en het is de toren van de Onze-Lieve-Vrouw-Geboortekerk in Oostham. Het onderste, stenen gedeelte van de toren dateert namelijk al uit de 10de eeuw. Rond 1000 was het Oosthamse godshuis een eenvoudig Romaans zaalkerkje, maar werd in de loop der jaren een aantal keren vergroot omdat de bevolking ook alsmaar groeide.

Een van de merkwaardigste gebouwen van Ham is de Oude Pastorie: nog vóór 1200 stonden twee heren hun bezittingen af aan de abdij van Averbode. De pastorie had in de 16de eeuw in ieder geval het uitzicht van een herenhuis, meer dan van een pastorie. Daarom bouwde de abdij van Averbode in 1671 de huidige pastorie op deze plaats in Brabantse renaissancestijl.

Hazen en konijnen

Het gebied tussen het Albertkanaal en het kanaal Dessel-Kwaadmechelen is het natste van de gemeente Ham. Het natuurreservaat heet 'De Rammelaars' naar de vele hazen en konijnen die er leven (een rammelaar is een mannetjeshaas of –konijn). De kleinschalige landbouw vierde er vroeger hoogtij: hooien, bevloeien, turf steken, ijzererts winnen, hout kappen … Het resultaat van al deze menselijke activiteiten is een variatie van vele biotopen en vegetatietypen. Men kan het gebied verkennen met een gids of op eigen houtje via vier aangeduide wandelpaden.

Ook een natuurgebied, maar met een totaal andere vegetatie is het gebied Gerheserheide. Hier vindt men vooral zandgronden en met dennenbossen begroeide duinen, doorsneden door zandwegen. Maar dat is niet altijd zo geweest. De landduinen (of stuifduinen) ontstonden na de laatste ijstijd, zo'n 10 000 jaar geleden, door het verplaatsen en verzamelen van los zand door de wind. De dennenbossen daarentegen zijn veel jonger.

In Gerheserheid ligt ook een stuk geschiedenis van de streek verborgen: de 'Schans van Gerhees'. Deze schans werd in de 17de eeuw door de plaatselijke bevolking gebouwd als een soort aarden fort waar streekbewoners zich konden 'verschansen' om plunderende legers en roversbenden te ontlopen. Na zoveel eeuwen ziet de schans er nu uit als een gewone, beboste landduin, maar wie goed kijkt, ontdekt nog de overblijfselen van de aarden wallen en grachten. Het is de bedoeling om de 'Schans van Gerhees' weer in ere te herstellen om ze als cultureel erfgoed in te richten, te beschermen en open te stellen voor het publiek.

    

Adres

Gemeentelijke administratie
Dorpsstraat 19
3945 Ham
Telefoon: 
013 61 10 00
Fax: 
013 61 10 01