U bent hier

Scherpenheuvel-Zichem

Scherpenheuvel-Zichem, het land van de Witte

Scherpenheuvel-Zichem is een gemeente in de provincie Vlaams-Brabant. Ze grenst aan de provincies Antwerpen en Limburg en telt ruim 22 000 inwoners. De gemeente bestaat uit de deelgemeenten Averbode, Messelbroek, Scherpenheuvel, Testelt en Zichem. De Demer doorkruist Scherpenheuvel-Zichem.

De alombekende basiliek van Scherpenheuvel, de Maagdentoren in Zichem en de Abdij van Averbode lokken elk jaar opnieuw heel wat bezoekers. Maar Scherpenheuvel-Zichem charmeert ook door haar landelijk karakter en het ontbreken van zware industrie. Vooral voor fietsers, wandelaars en natuurliefhebbers is het een aantrekkelijke streek met talrijke bossen en ongeschonden natuurgebieden zoals de Kloosterbeemden en het Vierkensbroek.

Norbertijnen in Averbode

De Norbertijnenabdij van Averbode werd omstreeks 1134-1135 gesticht. Het oudste nog bestaande deel van de abdij is het monumentale poortgebouw uit de 14de eeuw. Op het binnenplein staan ook nog enkele prachtige gebouwen: de pastorie uit 1651, het abtskwartier opgetrokken tussen 1712 en 1732 en de abdijkerk uit de 17de eeuw.
De huidige kerk is de derde uit de lange abdijgeschiedenis en bezit heel wat bezienswaardigheden zoals enkele altaren, een orgel en een koorgestoelte in hoogbarok.

Op bedevaart naar Scherpenheuvel

Scherpenheuvel was oorspronkelijk slechts een gehucht van de aloude Brabantse stad Zichem. In 1605 kreeg Scherpenheuvel stadsrechten en stadsgrachten en ook zijn specifieke grondplan in de vorm van een zevenpuntige ster met als centrum de basiliek. Dit wijst op het grote belang van de symboliek: de zeven punten staan voor de zeven vreugden en de zeven smarten van Maria. De basiliek is vandaag nog steeds een belangrijk bedevaartsoord.

De bouw van de basiliek startte in 1609 en werd voltooid in 1627. De vierkante toren achteraan de koepel van de basiliek is opgetrokken uit zandsteen en telt vier verdiepingen die een beiaard met 49 klokken huisvest.

De Witte van Zichem

De beroemdste inwoner van Scherpenheuvel-Zichem is zonder twijfel de in 1968 overleden schrijver Ernest Claes. Hij schreef heel wat boeken waarvan verschillende ook verfilmd zijn: 'De Witte', 'Daar is een mens verdronken', 'Charelke Dop', 'Jerom en Benzamien' en 'Wij, Heren van Zichem'.

De hoeve waar Ernest Claes in 1885 werd geboren, is sinds 1967 geopend als museum. Het museum schetst het leven en het werk van Ernest Claes via talrijke documenten en voorwerpen. In 2005 werd het uitgebreid met een bezoekerscentrum dat het verband tussen de schrijver en het natuurreservaat 'De Demerbroeken' verklaart. Ernest Claes heeft dit natuurgebied in vele van zijn romans erg liefdevol beschreven.

De Kaarskatten

De inwoners van de deelgemeente Scherpenheuvel kregen de spotnaam 'de Kaarskatten'. De spotnaam houdt verband met de talrijke verkoopsters van kaarsen die Scherpenheuvel telde. Ze verkochten niet alleen kaarsen maar ook andere 'devotie-artikelen', waarmee ze de pelgrims lastig vielen tot in het portaal van de kerk. Door de opdringerigheid zeiden de pelgrims: 'Hier wordt men besprongen door kaarskatten.' De echte kaarskatten vielen op door hun grote kapmantel.
In 1924 greep de kerkraad in: er mochten geen kaarskatten meer bijkomen. De oudere mochten voortdoen, maar na hen zou het stoppen. De laatste kaarskat heette Dorothea Nijs, geboren en getogen in Scherpenheuvel en overleden op 2 juli 1960.

Vermaak en producten uit de streek

Scherpenheuvel-Zichem organiseert elk jaar verschillende evenementen.:
De Kaarskensprocessie (en Jaarmarkt) vindt plaats op de eerste zondag na Allerheiligen. Het is een processie doorheen de straten van Scherpenheuvel met het miraculeuze Mariabeeld.
ZAP (ZomerAnimatie in het Park) vindt plaats op de zaterdag vóór 21 juli. Het is een festival in Zichem met een petanquetornooi en muziekoptredens.
De Fietseling Hageland-Zuiderkempen vindt plaats op de tweede zondag van augustus. Die dag is er een divers aanbod van fietsroutes, zowel voor de sportievelingen als de gelegenheidsfietsers en heel wat randanimatie.

Ook zoetekauwen komen aan hun trekken in dit bedevaartsoord: Scherpenheuvelse noppen en pepernoten zijn typisch gebak dat enkel in Scherpenheuvel gemaakt wordt.

  

Adres

August Nihoulstraat 13-15
3270 SCHERPENHEUVEL-ZICHEM
Telefoon: 
013 35 24 00