De bevoegdheden van de federale overheid

Grof geschetst omvatten de bevoegdheden van de federale overheid eigenlijk alles wat te maken heeft met het algemene belang. In het algemene belang van alle Belgen beheert de federale staat bij voorbeeld:

  • financiën
  • leger
  • justitie
  • sociale zekerheid
  • buitenlandse zaken
  • belangrijke delen van volksgezondheid en van binnenlandse zaken
  • ... 

De federale overheid behoudt ook een zeer uitgebreide "gemeenschappelijke erfgoed", die het volgende omvat :

  • de federale politie
  • de belangrijke wetten over sociale bescherming (zoals pensioenen en ziekte- en invaliditeitsverzekering)
  • de overheidsschuld
  • het monetaire beleid
  • het prijs- en inkomensbeleid
  • de bescherming van het spaargeld
  • kernenergie
  • de overheidsbedrijven (zoals de Nationale Maatschappij der Belgische Spoorwegen (NMBS, bpost)
  • de federale wetenschappelijke en culturele instellingen
  • ...

Bovendien blijft de federale staat verantwoordelijk voor de verplichtingen van België en zijn gefederaliseerde instellingen ten overstaan van de Europese Unie of van de NAVO.

De federale overheid is eveneens bevoegd voor alles wat niet uitdrukkelijk onder de bevoegdheid valt van de gemeenschappen en de gewesten. De federale staat is tevens bevoegd voor de uitzonderingen en beperkingen op de bevoegdheden van de gemeenschappen en de gewesten.

De gemeenschappen zijn bijvoorbeeld autonoom op het vlak van onderwijs, maar de minimale vereisten voor de aflevering van diploma's blijven een aangelegenheid van de federale overheid, net zoals de leerplicht en de pensioenregeling.

In 2014 zorgde de zesde staatshervorming voor de gehele of gedeeltelijke overdracht van een hele lijst bevoegdheden van het federale niveau naar de gemeenschappen of de gewesten.